چکیده

هدف: افزایش تقاضا برای درمان‌های زیبایی دندان، بلیچینگ (سفیدکردن) دندان در مطب را به روشی رایج و کم‌تهاجمی تبدیل کرده است. بااین‌حال، بلیچینگ ممکن است زبری سطح مینا را تغییر دهد و در نتیجه، احتمال تجمع پلاک و تغییر رنگ را افزایش دهد. فعال‌سازی با لیزر به‌عنوان جایگزینی ایمن‌تر پیشنهاد شده است. هدف این مطالعه، مقایسه تأثیر بلیچینگ معمولی، فعال‌سازی با نور LED و سیستم‌های مختلف لیزری شامل دیود، KTP، Nd:YAG و CO₂ بر زبری سطح مینا بود.

روش بررسی: در این مطالعه، ۶۰ دندان قدامی انسانی که به‌تازگی کشیده شده بودند، انتخاب شدند. نمونه‌ها به‌صورت تصادفی در شش گروه قرار گرفتند: بلیچینگ معمولی بدون فعال‌سازی نوری، بلیچینگ با فعال‌سازی LED و بلیچینگ فعال‌شده با لیزرهای KTP، دیود، Nd:YAG و CO₂ (در هر گروه ۱۰ نمونه).

پیش از شروع درمان، زبری سطح تمام نمونه‌ها اندازه‌گیری شد. برای گروه کنترل از ژل بلیچینگ Opalescence Xtra Boost (شرکت Ultradent، آمریکا) و برای سایر گروه‌ها از ژل بلیچینگ JW Power Bleaching (شرکت Heydent GmbH، آلمان) استفاده شد. پس از انجام بلیچینگ، زبری سطح نمونه‌ها در تمامی گروه‌ها مجدداً ارزیابی گردید.

داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کروسکال ـ والیس (Kruskal–Wallis) و تحلیل واریانس دوطرفه (Two-Way ANOVA) و با نرم‌افزار GraphPad Prism نسخه ۹ تحلیل شدند. مقادیر کمتر از ۰٫۰۵ برای سطح معنی‌داری آماری در نظر گرفته شدند.

یافته‌ها: فعال‌سازی با نور LED در مقایسه با بلیچینگ بدون فعال‌سازی نوری، تغییر معنادار بیشتری در زبری سطح ایجاد کرد (P = 0.0236). گروه‌های فعال‌شده با لیزر از نظر تغییر زبری سطح، تفاوت معناداری با گروه بلیچینگ معمولی یا با یکدیگر نداشتند. در یک‌سوم میانی سطح مینا نیز فعال‌سازی با LED در مقایسه با لیزر KTP موجب افزایش معنادار زبری سطح شد (P = 0.029).

نتیجه‌گیری: فعال‌سازی بلیچینگ با نور LED تغییرات بیشتری در زبری سطح مینا ایجاد کرد؛ این تغییرات به‌ویژه در یک‌سوم میانی مینا مشهود بود. در مقابل، فعال‌سازی با لیزر، در مقایسه با گروه بلیچینگ معمولی، به‌طور کلی یکپارچگی سطح مینا را بهتر حفظ کرد.

کلیدواژه‌ها: لیزر دیود؛ لیزر KTP؛ لیزر Nd:YAG؛ زبری سطح؛ سفیدکردن دندان؛ مواد سفیدکننده دندان.