مقدمه: با توجه به اثربخشی فتودینامیک‌تراپی ضدمیکروبی (PDT) در غیرفعال‌سازی باکتری‌ها، این مطالعه نشان می‌دهد که نانوصفحات هیدروکسید کلرید روی (ZHC-NSs) می‌توانند برای این منظور مفید باشند.

مواد و روش‌ها: مشخصه‌یابی نانوصفحات هیدروکسید کلرید روی با استفاده از روش‌های میکروسکوپی و طیف‌سنجی انجام شد. همچنین، آزمون‌های تحریک‌کنندگی، سمیت حاد و ژنوتوکسیسیته نانوصفحات ZHC-NSs مورد ارزیابی قرار گرفت. اثر این نانوصفحات بر زنده‌مانی سلول‌های فیبروبلاست پالپ انسانی (HPFC)، میزان گونه‌های فعال اکسیژن داخل سلولی (ROS) و فعالیت ضدمیکروبی ZHC-NSs در غلظت‌های ۱ تا ۸ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر، به‌صورت مستقل و همچنین در شرایط تابش نور، بررسی شد.

نتایج: ساختار نانوصفحات ZHC-NSs دارای فرم کریستالی بود و ضخامت صفحات آن‌ها به‌طور میانگین ۱۲۹٫۶ ± ۱۹٫۵۰ نانومتر اندازه‌گیری شد. نانوصفحات ZHC-NSs موجب آسیب شدید به اندام‌های داخلی نشدند و اثر ژنوتوکسیک نیز نشان ندادند. اثر سمیت سلولی ZHC-NSs بر سلول‌های فیبروبلاست پالپ انسانی وابسته به غلظت بود؛ به‌طوری‌که در غلظت‌های بالاتر (۴ و ۸ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) تقریباً نیمی از سلول‌های HPFC از بین رفتند.

هنگامی که نانوصفحات ZHC-NSs همراه با لیزر دیود ۹۸۰ نانومتر مورد استفاده قرار گرفتند، که در این حالت از آن‌ها با عنوان ZHC-NS© یاد شده است، میزان تولید گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) افزایش یافت و در نتیجه، فعالیت ضدمیکروبی آن‌ها علیه Streptococcus mutans در هر دو حالت پلاکتونیک و بیوفیلمی افزایش پیدا کرد. همچنین، بین ZHC-NSs بدون تابش لیزر و ZHC-NSs تحریک‌شده با نور، تفاوت آماری معناداری مشاهده شد.

نتیجه‌گیری: نانوصفحات ZHC-NSs© با توجه به توانایی بالقوه در تولید گونه‌های فعال اکسیژن (ROS)، می‌توانند به‌عنوان یک روش درمانی مکمل علیه S. mutans مؤثر باشند.

کلیدواژه‌ها: Streptococcus mutans؛ سمیت سلولی؛ پوسیدگی دندان؛ نانومواد؛ استرس اکسیداتیو؛ فتوشیمی‌درمانی؛ هیدروکسید کلرید روی.