اختلالات حسی پس از عمل در عصب آلوئولار تحتانی (Inferior Alveolar Nerve; IAN) از چالش‌های مهم در درمان‌های دندانپزشکی به شمار می‌روند. هدف این مطالعه، بررسی تأثیر فوتوبیومدولاسیون‌تراپی (Photobiomodulation Therapy; PBMT) با استفاده از لیزرهای دیودی 810 نانومتر و 980 نانومتر بر شاخص‌های رفتاری و ایمنی‌شناختی در مدل له‌شدگی عصب آلوئولار تحتانی در رت بود.

در این مطالعه، 72 سر موش صحرایی به‌صورت تصادفی در چهار گروه تقسیم شدند: گروه لیزر 810 نانومتر (له‌شدگی عصب + تابش لیزر 810 نانومتر با دوز 6 ژول بر سانتی‌متر مربع، در 15 جلسه و هر 48 ساعت یک‌بار)، گروه لیزر 980 نانومتر (با همان پروتکل درمانی)، گروه کنترل (له‌شدگی عصب بدون تابش لیزر) و گروه شم (بدون له‌شدگی عصب و بدون تابش لیزر).

پاسخ حسی-عصبی عصب آلوئولار تحتانی با استفاده از آزمون رفتاری Von Frey قبل از جراحی (مقدار پایه) و پس از جراحی، طی یک دوره یک‌ماهه ارزیابی شد. همچنین، تغییرات فاکتور رشد عصبی (NGF)، فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF)، فاکتور هسته‌ای کاپا B (NF-κB)، TNF-α و IL-1β در روزهای دوم و سی‌ام پس از آسیب اندازه‌گیری گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون آنالیز واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر و آنالیز واریانس یک‌طرفه (One-way ANOVA) در سطح معنی‌داری 05/0>P مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یک روز پس از جراحی، تمامی رت‌های دچار آسیب عصبی در مقایسه با مقدار پایه، افزایش معنی‌داری در آستانه پاسخ آزمون Von Frey نشان دادند (02/0=P در گروه کنترل و 03/0=P در گروه‌های لیزر). این آستانه به‌تدریج در گروه‌های 810 نانومتر، 980 نانومتر و کنترل به‌ترتیب در روزهای 11، 17 و 29 به مقادیر پایه بازگشت.

همچنین، آستانه پاسخ در گروه‌های لیزر 810 نانومتر و 980 نانومتر در مقایسه با گروه کنترل، به‌ترتیب در فاصله روزهای 11 تا 19 و 9 تا 23 به‌طور معنی‌داری کمتر بود که بیانگر بهبود سریع‌تر عملکرد حسی عصب در گروه‌های دریافت‌کننده لیزر است.

در هر دو زمان ارزیابی، سطوح NGF و BDNF در گروه لیزر 810 نانومتر به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه کنترل بود. همچنین، بیان NF-κB بین گروه‌های لیزر و گروه کنترل تفاوت معنی‌داری داشت (تمامی مقادیر P کمتر از 001/0). علاوه بر این، سطوح TNF-α و IL-1β در هر دو گروه لیزر نسبت به گروه کنترل به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (تمامی مقادیر P کمتر از 001/0).

نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که فوتوبیومدولاسیون‌تراپی با لیزرهای دیودی 810 و 980 نانومتر، با پروتکل مورد استفاده، موجب تسریع بهبود عملکرد حسی عصب آلوئولار تحتانی پس از آسیب له‌شدگی در رت‌ها می‌شود. همچنین، استفاده از لیزر دیودی 810 نانومتر در مقایسه با لیزر 980 نانومتر، با بهبود بیشتر شاخص‌های ایمنی‌شناختی و پاسخ‌های التهابی همراه بود و می‌تواند گزینه مؤثرتری برای تسریع روند ترمیم آسیب‌های عصبی محیطی محسوب شود.