مقدمه:
عفونت‌های مقاوم به درمان از عوامل اصلی مرگ‌ومیر در بخش سوختگی محسوب می‌شوند. باکتری‌های مختلفی در ایجاد عفونت‌های سوختگی نقش دارند که در میان آن‌ها، Pseudomonas aeruginosa (سودوموناس آئروژینوزا) سهم عمده‌ای داشته و مقاومت دارویی قابل توجهی از خود نشان می‌دهد. این باکتری، مشابه سایر میکروارگانیسم‌ها، از مکانیسم‌های گوناگونی برای افزایش بیماری‌زایی و مقاومت استفاده می‌کند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به پمپ‌های افلوکس (Efflux Pumps) و سیستم حس تجمعی یا کوئوروم سنسینگ (Quorum Sensing; QS) اشاره کرد.

سیستم کوئوروم سنسینگ امکان برقراری ارتباط مؤثر میان باکتری‌ها را فراهم کرده و با هماهنگ‌سازی بیان ژن‌ها، باعث می‌شود پروتئین‌های ترشح‌شده بیشترین اثر را داشته باشند. از سوی دیگر، پمپ‌های افلوکس با خارج کردن عوامل ضدمیکروبی و همچنین مولکول‌ها و پیش‌سازهای سیگنال‌دهی QS از سلول، مقاومت باکتری را افزایش می‌دهند.

در سال‌های اخیر، افزایش مقاومت دارویی موجب شده است که پژوهشگران به دنبال روش‌های جدیدی برای از بین بردن باکتری‌های بیماری‌زا بدون القای مقاومت بیشتر باشند. درمان فوتودینامیک (Photodynamic Therapy; PDT) به‌عنوان یک روش نوآورانه و کمکی در کنار درمان‌های آنتی‌بیوتیکی متداول مطرح شده است. PDT یک واکنش فتوشیمیایی است که به حضور نور مرئی، اکسیژن و یک ماده حساس‌کننده نوری (Photosensitizer) نیاز دارد. در این روش، پس از تابش نور، ماده حساس‌کننده نوری گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) تولید می‌کند که می‌توانند اثرات باکتریواستاتیک یا باکتریوسیدال داشته باشند.

علاوه بر این، استرس اکسیداتیو حاصل از PDT می‌تواند هماهنگی بیان ژن‌ها را مختل کرده و رفتار باکتری‌ها را تغییر دهد. با توجه به اینکه سازگاری میکروارگانیسم‌ها در بیوفیلم و الگوهای خاص بیان ژنی آن‌ها موجب مقاومت چشمگیر در برابر درمان‌های ضدمیکروبی موجود می‌شود، این مطالعه با هدف بررسی و تأکید بر ارتباط میان پمپ‌های افلوکس و سیستم کوئوروم سنسینگ تحت شرایط استرس اکسیداتیو و نقش آن‌ها در پاسخ P. aeruginosa به درمان فوتودینامیک انجام شده است.

واژگان کلیدی:
درمان فوتودینامیک ضدمیکروبی (aPDT)، Pseudomonas aeruginosa، کوئوروم سنسینگ (Quorum Sensing)، پمپ‌های افلوکس، استرس اکسیداتیو، مقاومت ضدمیکروبی.